Wandelpad over rotsachtig schiereiland

Wandelvakantie op Madeira: langs levada’s en over ruige kliffen

Ik ben altijd op zoek naar toffe bestemmingen voor een wandelvakantie, maar Madeira stond eigenlijk helemaal niet op mijn lijstje. Ik wist dan ook niet zo goed wat ik kon verwachten toen mijn schoonouders voorstelden om een weekje door te brengen op dit Portugese eiland. Bloemeneiland, pensionado’s, cruises… zomaar een greep uit de woorden waar veel mensen aan denken bij Madeira. Zonde, want dit eiland in de Atlantische Oceaan heeft heel veel te bieden. Van hoge kliffen die opdoemen uit de oceaan tot intens groene bossen en ruige bergtoppen, op Madeira vind je het allemaal. En dat op een eiland dat ongeveer zo groot is als de provincie Utrecht! Al die natuurpracht kun je heel goed wandelend verkennen. Ook op wandelvakantie naar Madeira? In deze blog deel ik mijn tips.

Het aangename klimaat – het is er eigenlijk altijd tussen de 20 en 25 graden – maakt Madeira een fijne bestemming voor een wandelvakantie. Wij waren er tijdens de feestdagen: ons kerstontbijt aten we buiten, we wandelden in korte mouwen en ’s avonds ging de barbecue aan. Toch hadden we nog een beetje een witte Kerst: op de ruim 1800 meter hoge Pico do Arieiro lag een beetje sneeuw, in een hoekje waar de warme zonnestralen de sneeuw net niet konden bereiken. In een week tijd sjeesden we met onze huurauto bijna het hele eiland over. Met een wandelgidsje in de hand ontdekten we alle hoeken van het eiland, van de Levada da Ribeira da Janela in het uiterste noordwesten, tot het schiereiland Ponta de São Lourenço in het oosten.

Man wandelt over pad langs irrigatiekanaal
Wandelen langs een levada op Madeira

Wandelen langs de levada’s op Madeira

Madeira staat bekend om haar netwerk van levada’s, irrigatiekanalen die van de ene naar de andere kant van het eiland lopen. In het noorden van Madeira valt veel meer regen dan in het zuiden. De levada’s zijn door de bergen in het binnenland aangelegd om het water naar de plekken te brengen waar het hard nodig is. Vaak zijn de irrigatiekanalen niet meer dan een meter breed, soms met een smal pad ernaast. Het hoogteverschil in de levada’s is minimaal, eigenlijk net genoeg om ervoor te zorgen dat het water de goede kant op stroomt.

De levada’s maken het ruige binnenland van Madeira toegankelijk voor wandelaars. Vaak kun je vanaf een parkeerplaats zo naar de levada lopen, en ook tijdens de wandelingen hoef je nauwelijks te klimmen. Een wandeling langs een levada is alleen niet weggelegd voor mensen met hoogtevrees: de levada’s lopen langs de rand van de berg, waardoor je vrijwel altijd langs een diepe afgrond loopt. Tijdens sommige wandelingen kom je ook vrij lange tunnels tegen. Deze tunnels zijn smal en niet verlicht, waardoor ze minder geschikt zijn voor wandelaars die last hebben van claustrofobie.

Wandelpad door berglandschap
Op Madeira vind je niet alleen levada’s, maar ook ruige bergen

Mijn favoriete wandelroutes op Madeira

Een van de populairste wandelingen op Madeira is de Levada das 25 Fontes. Maar doordat deze wandeling zo bekend is, is het er vaak ook behoorlijk druk. Regelmatig moesten we stoppen om mensen te laten passeren – soms al balancerend op het muurtje van de levada. De waterval aan het einde van de wandeling is mooi, maar door de vele toeristen voelt deze plek toch een stuk minder magisch. Ook het zuiden van IJsland maakte om die reden minder indruk op me: ik ga veel liever naar de wat minder bekende plekken. Gelukkig zijn er op Madeira genoeg wandelroutes waar het een stuk rustiger is. Ga je op wandelvakantie naar Madeira? Dit zijn mijn drie favoriete wandelingen op het eiland.

Uitzicht over groen dal met witte huisjes
Uitzicht over het dal vanaf de Levada da Ribeira da Janela

Levada da Ribeira da Janela

Het pad langs de Levada da Ribeira da Janela begint in Lamaceiros. In ongeveer anderhalf uur wandelen we vanaf de parkeerplaats aan de R. Levada da Ribeira da Janela in Lamaceiros naar de eerste tunnel van deze levada. Even twijfelen we of we door de tunnel willen – hij ziet er wel erg lang en donker uit. Gelukkig doen we het toch, want aan de andere kant van de tunnel ligt een verrassing te wachten: over een rotswand bedekt met varens komt een prachtige waterval naar beneden. In onze wandelgids staat de waterval niet eens genoemd, maar het is het hoogtepunt van de wandeling. Een klein afdakje zorgt ervoor dat we min of meer droog blijven als we onder de waterval door lopen. Het uitzichtpunt na de tweede tunnel – dat in tegenstelling tot de waterval wel in de wandelgids wordt benoemd – is een stuk minder indrukwekkend. Het zicht wordt belemmerd door bomen, waardoor het dal bijna niet te zien is.

Waterval komt naar beneden over rotswand met varens
Deze waterval langs de Levada da Ribeira da Janela was voor ons een verrassing

De wandeling vanaf de parkeerplaats in Lamaceiros tot de waterval en dezelfde weg weer terug duurt ongeveer 3 uur inclusief korte pauzes. De afstand is niet helemaal duidelijk, maar ligt in totaal (heen en terug) waarschijnlijk rond de 8 kilometer. Voor een groot deel ligt er naast de levada een vrij breed pad, waardoor deze wandeling ook voor mensen met een beetje hoogtevrees goed te doen is. Neem een zaklamp mee voor de tunnels, en regenkleding voor de waterval. Tip: neem een kleine picknick mee. Aan het begin van de levada staan een aantal bankjes met uitzicht over het dal.

Wandeling door het dal van de Ribeira da Ponta do Sol via de Levada Nova en de Levada do Moinho

De Levada Nova is een van de meest beruchte levada’s van Madeira. Op een van onze laatste dagen op Madeira lopen we een stuk van de Levada Nova, het dal van de Ribeira da Ponta do Sol in. Terug lopen we via de Levada do Moinho, die lager ligt, maar parallel loopt aan de Levada Nova. Nog voor de levada komen we het eerste ‘obstakel’ al tegen. Dwars over het pad staat een hek met een bord: verboden voor voetgangers. We lopen er toch maar omheen, en een half uur later begrijpen we waarom de levada eigenlijk is afgesloten. Een kleine rotslawine heeft een deel van de levada bedolven onder puin. Gelukkig is de rest van de Levada Nova goed begaanbaar. Bijna overal staan hekjes, waardoor ik een stuk minder bang ben om te vallen. Voordat we afdalen naar de Levada Moinho komen we wederom langs een waterval – een douche is dit keer bijna niet te vermijden. Aan het einde van de wandeling zien we hoe de levada’s ook vandaag de dag nog door de bewoners van Madeira gebruikt worden. Langs het irrigatiekanaal liggen een aantal tuintjes, en hier en daar ligt een tuinslang om het water vanuit de levada naar de tuintjes te leiden.

Groen dal met rook van brand
Uitzicht over het dal vanaf de Levada do Moinho. In de verte woedt een bosbrand.

De wandeling begint op de parkeerplaats aan de Casa Carreira 24 in Lombada da Ponta do Sol. Vlakbij de parkeerplaats begint de Levada do Moinho. Eventueel kun je via deze levada het dal in lopen en terug via de Levada Nova. Wil je beginnen op de Levada Nova? Loop dan via de weg een stukje omhoog, er staat met bordjes aangegeven waar de levada begint. Deze wandeling duurt ongeveer 2,5 uur. Doordat deze levada op veel plekken langs steile afgronden loopt, is deze wandeling minder geschikt voor mensen met hoogtevrees.

Schiereiland Ponta de São Lourenço

Op het schiereiland Ponta de Saõ Lourenço, in het uiterste oosten van Madeira, is het een stuk drukker dan op de twee bovengenoemde levada’s. Toch vind ik dat je het pad over deze landtong niet mag overslaan tijdens een wandelvakantie op Madeira. Ponta de São Lourenco doemt als de puntige staart van een draak op uit de oceaan. Behalve een enkele verdwaalde palmboom groeit er op het vulkanisch schiereiland bijna niks – een schril contrast met de groene omgeving van de levada’s. Omdat er nergens schaduw is maken wij de wandeling aan het eind van de middag. We volgen ongeveer een uur de grillige vorm van het landschap, lopen dan weer naar boven en dan weer naar beneden. Met mijn schoonmoeder rust ik uit bij een café, terwijl vriendlief samen met zijn vader het laatste – steile – deel van de wandeling trotseert. We lopen dezelfde weg terug, met de rotsen in de goudgele gloed van de ondergaande zon.

Wandelpad over rotsachtig schiereiland
Het schiereiland Ponta de São Lourenço in het licht van de ondergaande zon

Het startpunt van de wandeling over het schiereiland Ponta de São Lourenço kun je eigenlijk niet missen. In Canical gaat de snelweg over in de ER109, en aan het einde van die weg ligt de parkeerplaats waar de wandeling begint. Doordat het pad op en neer loopt over de rotsen is deze wandeling een stuk pittiger dan de wandelingen langs de levada’s. Neem genoeg water mee, want er is bijna geen schaduw! Het café Casa do Sardinha is het eindpunt van de wandeling, maar eventueel kun je nog een stukje verder omhoog lopen naar een uitzichtpunt. De wandeling duurt in totaal zo’n 2,5 á 3 uur. In het café kun je wat te drinken of te eten kopen, en hier is ook een toilet.  

Wandelvakantie op Madeira: praktische tips

Het klimaat is op Madeira heel constant, waardoor eigenlijk elk seizoen geschikt is voor een wandelvakantie. Kom je voor de bloemen waar het eiland om bekend staat? Dan kun je het beste in het voorjaar gaan, van april tot begin juni. In de winter kan het soms flink stormen, hoog in de bergen valt ook wel eens sneeuw. Tijdens onze week op Madeira in december hebben wij de hele tijd stralend weer gehad. Dus ook als je in de winter naar Madeira gaat mag de zonnebrandcrème niet ontbreken in je koffer! Dat geldt trouwens ook voor muggenspray. Wij kwamen er pas op de terugweg – toen de bemanning voor vertrek de cabine sprayde – achter dat er op Madeira muggen zitten die dengue kunnen overdragen. Gelukkig hebben wij geen muggen gezien, en zijn we ook niet gestoken.

Het eindpunt van de wandeling over het schiereiland Ponta de São Lourenço

Een van de redenen dat Madeira zo populair is onder de oudere doelgroep is waarschijnlijk de goede bereikbaarheid van de wandelingen. Want waar kun je wandelen in de bergen over een grotendeels vlak pad? Bij de bekende levada’s vindt je vaak een parkeerplaats vlakbij het begin van de wandeling. Je overbrugt de meeste hoogtemeters nog voor de wandeling begint – met de auto. Omdat de levada’s van A naar B lopen zul je vaak dezelfde weg terug moeten lopen. Je kunt ook gebruik maken van het openbaar vervoer of een taxi om naar het beginpunt van je wandeling te komen, of vanaf het eindpunt weer terug naar je auto te gaan.

Wat kun je het beste meenemen voor je wandelingen op Madeira? Wij zijn tijdens onze wandelingen een aantal overstroomde levada’s tegengekomen. Wil je liever geen natte sokken? Draag dan een paar waterdichte wandelschoenen. Ook fijn in de tunneltjes, waar soms grote plassen liggen. Omdat de paden langs de levada’s grotendeels vlak zijn kun je op Madeira prima wandelen op lage wandelschoenen. Wandelstokken zijn ook niet nodig, die zitten zeker op de smalle paadjes eerder in de weg.

Heb je nog vragen over een wandelvakantie op Madeira? Stel ze gerust in de comments!

Pinterest pin wandelvakantie op Madeira
Bewaar deze post op Pinterest!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Deze website gebruikt cookies voor een optimale gebruikservaring.